Mirjam Sterk (CDA), op werkbezoek bij het leerwerkbedrijf IW4 in Veenendaal, is enthousiast over de wijze waarop IW4 de ontwikkeling van haar medewerkers stimuleert. Ook constateert ze dat het bedrijf zich samen met de gemeenten Rhenen, Renswoude, Utrechtse Heuvelrug en Veenendaal goed voorbereidt op de nieuwe wet Werken naar vermogen. Daarbij deelt ze wel enkele zorgen van de algemeen directeur René van Holsteijn, zoals de beperkte financiële middelen die voor de uitvoering van de nieuwe wet beschikbaar komen.

Het Tweede Kamerlid Mirjam Sterk besprak uitvoerig de ontwikkelingen rondom de wet Werken naar vermogen met algemeen directeur René van Holsteijn, Frank Bongers en Didi Dorrestijn, CDA-wethouders van Rhenen en Renswoude en Marieke Overduin, fractievoorzitter van het CDA in Veenendaal. Mirjam Sterk: “De nieuwe wet moet het mogelijk maken veel meer mensen dan nu weer een goede plek op de arbeidsmarkt te geven. Ik onderken dat de financiële randvoorwaarden daarbij belemmerend kunnen werken.” Daarnaast staan in deze moeilijke economische tijd ook niet alle werkgevers te springen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een baan aan te bieden.

IW4 besteedt veel aandacht aan de ontwikkeling van werknemersvaardigheden. Daardoor zijn mensen uit de sociale werkvoorziening en de bijstand gemakkelijker te plaatsen bij andere werkgevers. Mirjam Sterk: “Dat is de beste manier om de kansen van deze mensen op de arbeidsmarkt te vergroten. Ik vind het belangrijk dat dit dan ook door detachering mogelijk moet zijn.”
Zij waardeerde dat de gemeenten en IW4 in nauwe samenwerking de invoering van de nieuwe wet voorbereiden en de mogelijkheden van IW4 daarbij optimaal willen inzetten. “IW4 heeft veel ervaring en samen met de gemeenten kunnen zij van deze nieuwe wet een succes maken.”

Bron: persbericht IW4 d.d. 31 januari 2012.

Ron Rijnbende | Op woensdag 7 maart organiseert het CDA Veenendaal een speciale ledenvergadering waar o.a. Jacobine Geel een bijdrage zal leveren. Centraal staan de rapporten die op het congres van 21 januari zijn gepresenteerd. Onder leiding van de nieuwe voorzitter is de afgelopen maanden gewerkt aan een nieuwe koersbepaling voor de langere termijn. Dat heeft geleid tot een drietal documenten. Nieuwe woorden, nieuwe beelden van de commissie onder leiding van Jacobine Geel, Kiezen en verbinden van het Strategisch Beraad onder leiding van Aart-Jan de Geus en een notitie over de vernieuwing van de partij-organisatie.

Alle leden en oud-leden zijn voor deze bijeenkomst van harte uitgenodigd om over de inhoud van deze rapporten een mening te geven. Belangstellenden die geen lid zijn kunnen zich aanmelden voor deze bijeenkomst via cda.vdaal@gmail.com Als bestuur zijn we op dit moment druk bezig met de voorbereidingen en hopen we voor de drie onderwerpen aansprekende inleiders uit te nodigen. Inmiddels heeft Jacobine Geel haar medewerking toegezegd. Zie ook de Laatste nieuwsbrief

Download de rapporten door op de afbeelding te klikken:

CDA-fractie neemt initiatief tot indienen amendement Ontmoetingshuis Veenendaal-oost.

Voor de raadsvergadering van 15 december 2011 stond de ‘Kredietaanvraag Ontmoetingshuis’ op de agenda. De raad werd gevraagd in te stemmen met een Voorlopig Ontwerp, een krediet van € 19.870.000 beschikbaar te stellen voor realisatie, een deelsubsidie van € 370.000 (van de provincie) aan te wenden ter dekking van de investering, in te stemmen met een annuïtaire afschrijvingsmethode en het college de opdracht te geven het exploitatiemodel en de gevolgen voor de gemeente nader uit te werken. De aanloop naar dit raadsvoorstel kent een lange geschiedenis. Op 15 december 2005 heeft de raad ingestemd met het ontwerp Nieuw Wonen Veenendaal-oost. Het ontmoetingshuis is hier een onderdeel van. Er heeft daarna een herijking van het nieuwe wonen plaats gevonden in 2010.

Op basis van deze herijking was er een keuze voor twee modellen voor het Ontmoetingshuis. De raad heeft op 15 december 2010 unaniem gekozen voor het ambitiemodel en het college de opdracht gegeven dit model uit te werken tot een voorlopig ontwerp. Na de presentatie en instemming door de raad van het voorlopig ontwerp zou de raad ultimo 2011 beslissen via een GO of NO GO. Met het oog op de eventuele inboeking van de bezuinigingen heeft het CDA samen met de PvdA een amendement ingediend om een reserve extra kapitaallasten van € 298.258 als gevolg van de keuze voor het ambitiemodel te dekken en hiervoor een bedrag van 4.200.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve. Helaas is dit amendement toen verworpen. Een amendement met dezelfde strekking is bij de behandeling van de Kadernota ook verworpen. Tijdens de raadsvergadering heeft de wethouder toegezegd voor de zomer van 2011 te komen met een voorlopig ontwerp, hieraan heeft hij niet voldaan.

Het voorlopig ontwerp, met een kredietaanvraag, werd gepresenteerd op 15 december, een half jaar later! Het leek er op dat de raad nu al een GO of NO GO- beslissing moest nemen. Dit had wel gekund als we eerder, zoals toegezegd, over een voorlopig ontwerp hadden kunnen beslissen. Nu werden we geconfronteerd met een niet beslissingsrijp voorstel. Het CDA kan alleen instemmen met grote uitgaven wanneer de risico’s daarvan goed beschreven en verantwoord zijn. Onze conclusie was dat het voorstel te veel open einden heeft en dat wij op deze basis geen krediet beschikbaar konden stellen. Er moet eerst meer duidelijkheid komen met betrekking tot de exploitatie en de risico’s van de gemeente. Het Ontmoetingshuis ligt ons zeer na aan het hart willen we toch kijken of er een mogelijkheid bestaat tot realisatie hiervan.

Tijdens de behandeling van dit voorstel in de commissie heeft de CDA-fractie het voorstel gedaan te komen met een amendement. Bijna de hele commissie steunde dit initiatief! In het amendement werd voorgesteld: 1. Een voorbereidingskrediet van € 400.00 beschikbaar te stellen voor het opstellen van het Definitief ontwerp, het bestek en de uitgewerkte exploitatie van het Ontmoetingshuis. 2. Het college de opdracht te geven het exploitatiemodel en de gevolgen voor de gemeente nader uit te werken waarbij de risico’s voor de gemeente zoals verwoord in de businesscase beheerst moeten worden 3. De kredietaanvraag voor het Ontmoetingshuis opnieuw ter besluitvorming aan de gemeenteraad op uiterlijk 24 mei 2012. Bij de behandeling in de raad is dit amendement ingediend en raadsbreed aangenomen! Een succes voor onze fractie.

Het CDA Veenendaal bezocht vrijdag 9 december de Koninklijke Ginkel Groep in Veenendaal.

We werden hartelijk ontvangen door Wim van Ginkel, directeur/eigenaar en Bert Masselink, hoofd algemene zaken. Bert gaf een korte inleiding over de bedrijfsgeschiedenis vanaf de bloemenzaak uit 1903 tot de Ginkelgroep anno nu met vestigingen in Veenendaal, Delft, Deventer, Leiderdorp en Zeist met ca. 200 medewerkers waarvan 100 in Veenendaal. Het bedrijf kent vele werkterreinen w.o. aanleg groen particulier / gemeenten, boomverzorging, natuurontwikkelingsprojecten, daktuinen en (nieuw) groene gevels. De centrale bedrijfsfilosofie is: ”Veelkleurige kwaliteit in omgevingszorg en duurzaam vergroenen”.
Er is dus behalve de kleur groen een correlatie tussen de bedrijfsfilosofie van de Koninklijke Ginkel Groep en de CDA uitgangspunten over rentmeesterschap, zorg voor elkaar en duurzaamheid .

Groen kost geen geld, groen is veel geld waard, zo geeft Van Ginkel aan. Groen geeft mensen rust, groen zuivert de lucht van fijnstof en levert de onontbeerlijke zuurstof, bevordert de leefbaarheid. De politiek moet meer op die manier naar groen kijken en zoeken naar goede vormen van beheer en onderhoud in plaats van steeds het accent op de kostenpost te leggen.
Ook moet de politiek zorgen dat beheer en onderhoud door de Veenendaalse bedrijven wordt gedaan om zo de werkgelegenheid in de plaats te houden en veel meer dan nu gebeurt moet de gemeente dit stimuleren en de aanbesteding van werken lokaal te houden.
Dat is met name voor het eigen gemeentelijke bedrijf IW4 van belang, immers als de werknemers van IW4 geen werk hebben moet de gemeente bijpassen. Het eventuele voordeel van openbare aanbesteding is hier volledig verdwenen en werknemers van elders rijden dagelijks vele kilometers om hier te werken terwijl Veense bedrijven weer elders werken. Regionalisatie van werk is tevens een passend antwoord op de enorme verkeersproblemen.
De Koninklijke Ginkel Groep werkt nauw samen met IW4 en deEekhoeve en heeft recent nog iemand uit de werkvoorziening een baan kunnen aanbieden.

De Wet Werken naar Vermogen, waarvan de invoering snel nadert, betekent een veel grotere verantwoordelijkheid voor de gemeente. Gemeente en bedrijfsleven kunnen niet zonder elkaar! We praten door over de mogelijkheden van een alliantie van bedrijven die zich samen met de gemeente inzet voor de zwakkeren in de samenleving. Een win-win relatie die maakt dat mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt in hun eigen woonplaats aan de slag kunnen. “Als iemand zijn eigen wijk helpt onderhouden is dat niet alleen goed voor de wijk maar ook voor de WA - jonger, want die kan zeggen dat hij de wijk zo netjes onderhoudt en dus trots zijn op zichzelf en zijn woonwijk.

Een leerzaam bezoek waaraan we nog een vervolg geven!

Overschat Veenendaal zichzelf, of is er sprake van gezonde ambitie. Die vraag staat centraal op een thema-avond van CDA Veenendaal in de Cultuurfabriek aan het Kees Stipplein. De thema-avond wordt gehouden op woensdag 16 november 2011. De avond begint om 20.30 uur.

Peter Baten zal tijdens de avond een inleiding houden over Veenendaal als winkelplaats met ambitie. Of moet het winkelstad zijn? CDA-Veenendaalvoorzitter Ron Rijnbende: “Soms klinken er ook verontrustende signalen rondom leegstand en bereikbaarheid. Springt Veenendaal te ver?” Onderzoeker Ronald van der Steen geeft een uitleg over zijn bevindingen bij zijn onderzoek naar winkelgebieden. Na de twee sprekers is er gelegenheid tot discussie. Daarbij kan het gaan om de vernieuwde Hoofdstraat, het bezoek van de Koninklijke familie tot de verpaupering van de Groeneveldselaan.

De thema-avond sluit aan op de halfjaarlijkse ledenvergadering van CDA Veenendaal. Deze ledenvergadering begint om 20.00 uur. Om 20.30 uur wordt het programma in een openbare bijeenkomst voortgezet. Rijnbende: “We willen met onze bijeenkomsten op locatie laten zien dat we oog hebben voor de onderwerpen die in Veenendaal spelen. We merken dat er veel wordt gesproken over de ambitie van Veenendaal en dat niet iedereen die ambitie onderschrijft. Vandaar een thema-avond in het gebouw van de bibliotheek, die als vice-kampioen uit een verkiezing Beste bibliotheek van Nederland is gekomen.”

Gespreide verantwoordelijkheid wordt Nederland maken we samen.

“Veenendaal moet het idee om een hbo-opleiding te beginnen laten varen” Doekle Terpstra, voorzitter van de Raad van Bestuur van HBO InHolland, is daarin heel stellig. “Focus je op vmbo en mbo, samen met de midden- en kleinbedrijven, en ga daarover met elkaar in gesprek”, was Terpstra’s advies aan het eind van een thema-avond over onderwijs en beroep, die door CDA Veenendaal was georganiseerd.

Terpstra baseerde zijn uitspraken op de stelling dat de Nederlandse boterham wordt belegd door de samenwerking in het mbo en niet door de wo’ers en de hbo’ers. “De overheid zoomt teveel in op wetenschappelijk onderwijs en hoger beroepsonderwijs, en te weinig op middelbaar beroeps onderwijs.”

Leonard Geluk, voorzitter van het College van bestuur van ROC Midden Nederland, bepleitte om te investeren in het beroepsonderwijs, en om de drempel voor havo- en vwo-opleidingen niet verder te verlagen. Daarbij deed hij een appel op ouders om zich meer met opvoeding en school te bemoeien. “We moeten als ouders en als school met elkaar uitspreken wat we van elkaar mogen verwachten, ouders en school moeten partners zijn”, hield hij de zestig aanwezigen voor. Doekle Terpstra sloot daarbij aan door te stellen dat het hoger beroepsonderwijs niet alleen moet opleiden tot vakspecialist, maar dat de studenten ook het burgerschap moet worden bijgebracht.

Ondernemer Wim van Ginkel constateerde een teruglopende interesse in het ambacht. “Over een paar jaar hebben we alle beschikbare talenten nodig om Nederland economisch draaiend te houden. Nu merk ik dat het ambacht nauwelijks wordt gewaardeerd.” Van Ginkel vindt dat er meer regionaal moet worden gedacht. “Het is natuurlijk onzin dat wij als Veenendaals bedrijf in Amsterdam actief zijn en dat onze Amsterdamse collega’s in Veenendaal aan de slag zijn.”
De afsluitende forumdiscussie leidde uiteindelijk tot enkele “gouden tips”. Overleg tussen onderwijs, bedrijfsleven en ouders blijkt dan noodzakelijk om een stap verder te komen. Meer waardering voor het vmbo en mbo en de inzet van seniore vakspecialisten kunnen een stimulans zijn voor de jeugd om voor een ambacht te kiezen.

VEENENDAAL – CDA Veenendaal organiseert op woensdag 28 september een thema-avond, met spraakmakende sprekers. Doekle Terpstra, voorzitter van de Raad van Bestuur van HBO InHolland, zijn ROC Midden Nederlandcollega Leonard Geluk en de Veenendaalse ondernemer Wim van Ginkel laten hun visie horen hoe het onderwijs in Veenendaal beter kan aansluiten bij het beroepenveld. De toegang tot deze avond in Het Perron aan de Sportlaan in Veenendaal is gratis.

De centrale vraag op de thema-avond is hoe het onderwijs in Veenendaal kan aansluiten bij de talenten van jongeren en bij de behoeften van het regionale bedrijfsleven? De inleiders hebben de nodige ervaring in het onderwijs. Leonard Geluk is topmanager van ROC Midden Nederland en was wethouder Jeugd in Rotterdam. Ook is hij lid van de Onderwijsraad. Wim van Ginkel is directeur van de Ginkel Groep uit Veenendaal. Doekle Terpstra is bestuursvoorzitter van Hogeschool InHolland en voormalig voorzitter van de HBO Raad. HBO InHolland kwam negatief in het nieuws over gemakkelijk weggegeven diploma’s. Terpstra stelt daar nu orde op zaken.

Sprekers met visie
“We zijn blij dat we zulke prominente sprekers hebben,” aldus raadslid Dick Cozijnsen. “Deze heren hebben echt kennis van zaken en ze hebben ook een uitgesproken visie over het onderwijs. We hopen aan het eind van de avond meer inzicht te hebben in de onderwijsmogelijkheden in Veenendaal.”

Na de inleidingen van Terpstra, van Ginkel en Geluk is er ruimte voor vragen en gesprek. Daarvoor wordt het publiek ook uitgenodigd. In het gespreksforum nemen dan ook Dick Looyé, directeur CSV en Marieke Overduin, fractievoorzitter CDA Veenendaal plaats. Cozijnsen: “De avond lijkt ons interessant voor veel verschillende groepen mensen, zoals betrokkenen bij het onderwijs, het bedrijfsleven, de politiek, maar natuurlijk ook voor leerlingen en hun ouders. We zijn daarom blij met de inspirerende omgeving van Het Perron aan de Sportlaan. De toegang is vrij, koffie en thee zijn gratis en na afloop kunnen we nog even napraten. Iedereen is van harte welkom, maar vanwege de koffie en de stoelen hopen we dat onze gasten zich van tevoren even aanmelden via cda.vdaal@gmail.com. ”

De thema-avond is op woensdag 28 september in Het Perron, Sportlaan, Veenendaal. Toegang is gratis. Meer informatie staat op de website www.cdaveenendaal.nl

Hoe laten we het onderwijs in Veenendaal aansluiten bij de talenten van jongeren en bij de behoeften van het regionale bedrijfsleven? Die vraag staat centraal bij een openbare thema-avond, die wordt georganiseerd door CDA Veenendaal.
Na inleidingen van Leonard Geluk, (ROC Midden Nederland), Wim van Ginkel (van Ginkel Groep) en Doekle Terpstra (Hogeschool In Holland) is er ruimte voor vragen en gesprek. In het gespreksforum nemen dan ook Marieke Overduin, fractievoorzitter CDA en Dick Looye (CSV) plaats.
De thema-avond is op woensdag 28 september in Het Perron, Sportlaan, Veenendaal. Toegang is gratis. Meer informatie staat op de website www.cdaveenendaal.nl

Speech Maxime Verhagen, CDV Symposium Populisme, 28 juni 2011

I MAATSCHAPPIJ
We leven in een tijd van onbehagen. De meeste Nederlanders zijn tevreden met hun eigen leven, maar veel minder met de maatschappij waarvan ze deel uit maken. Onzekerheid is een levensgroot kenmerk van deze tijd.

Niet alleen economisch, niet alleen de baan en het inkomen, maar breder. Hoe gaat ons land eruit zien? Blijft Nederland nog wel Nederland als er zoveel buitenlanders bij komen? Blijft mijn buurt wel mijn buurt als er weer een kerk gesloten wordt en er een moskee wordt gebouwd? Waarom passen de nieuwkomers zich niet aan ons aan? Zij hebben geen last van mij ik wil ook geen last van hen hebben. Ze pikken toch niet de baan van mijn zoon in? Alles is zo duur geworden in Nederland; wordt mijn pensioen straks ook nog gekort? Hoe zit het eigenlijk met de boodschappen die ik doe: wat kan ik nu wel en wat kan ik nu beter niet eten van die producten uit het buitenland en zit die buitenlandse ziekte nu ook in onze groente of in ons vlees? Moeten we ook niet gewoon helemaal af van al dat buitenlandse gedoe en kunnen we niet – letterlijk – beter onze eigen boontjes doppen? Het buitenland kost toch alleen maar geld en levert weinig op behalve problemen. Europa: ik weet dat er veel geld naar toe gaat maar ik zie er niets van terug. Waarom bemoeit Brussel zich überhaupt met ons? Ja, ik zie dat als er een ander land failliet gaat dat we dan nóg meer geld geven. Sinds wanneer zijn wij een liefdadigheidsinstelling..?

Dit onbehagen is door de traditionele politieke partijen, ook door mijn eigen CDA, lang weggezet als een foutieve reactie op de snelle veranderingen in de wereld. Heus, alles zou goed komen.

Maar dit onbehagen is begrijpelijk. Het is niet meer vanzelfsprekendheid dat onze kinderen het beter zullen hebben dan wij. De samenhang in steden en dorpen is verdwenen door de komst van individualisering, immigranten vanuit de hele wereld en een complexer wordende samenleving. De traditionele verbanden van kerk, partij en vereniging bestaan niet meer. In Brabant verdwijnen de komende tien jaar 237 van de 287 kerken. Het levensbeschouwelijke kompas dat wij van huis uit meekregen, heeft plaatsgemaakt voor een vrijheid die vaak meer beangstigt dan bevrijdt.

Kort door de bocht of niet: het zijn terechte zorgen van mensen. Hoe je er vervolgens op inspeelt en mee omgaat is een tweede. Ik denk dat de onzekerheid van mensen in onze huidige tijd dé voedingsbodem voor populisme is. Niet hun zorgen zelf zijn populistisch maar de antwoorden van bepaalde leiders die er zelf beter van willen worden. Die er populair van willen worden. Terwijl de sociaal wenselijke antwoorden van andere leiders het onbegrip ten opzichte van de zogenaamde Haagsche zakkenvullers vergrootte.

Hoe ga je hiermee om als politieke partij? Aan welke kant staan wij als CDA? Wat is ons christen democratisch antwoord? Mijn dank gaat uit naar het WI voor de boeiende bijdragen die zijn gemaakt over het thema populisme. Ik ken het WI als grondig, degelijk, intellectueel en koersvast.

II PARTIJ
Het eigen verhaal
Het onbehagen moet ook het onbehagen zijn van een volkspartij als het CDA. Anders laten we de mensen over aan populistische partijen die dit onbehagen wel benoemen, en daarvoor worden beloond met de ene verkiezingsoverwinning na de andere. Een groot deel van de mensen die PVV stemden, zijn onze mensen. Met hun zorgen. Ik wil niet blind zijn voor de voedingsbodem van populisme, voor de onvrede in de samenleving, voor de onzekerheid van mensen. Ik heb begrip voor de zoektocht naar houvast en stabiliteit. Het is hetgeen professor Gabriel van den Brink eerder noemde in zijn boek ‘Moderniteit als Opgave’. Mensen zoeken rust, stabiliteit en overzicht. Juist omdat alles, nabij en in de wereld, al zo snel gaat, hunkeren de mensen naar dit overzicht. Overzicht waar constant door vooral de progressieve elite met veel dedain als ‘burgerlijk en bekrompen en spruitjeslucht’ op afgegeven werd. Dat dit jarenlang gedaan is, moeten we onder ogen zien. En dan hoeven we niet terug naar de jaren vijftig of naar een idealistische heilstaat, die er niet komt.

Het CDA moet een christendemocratisch antwoord op het onbehagen vinden. Het populisme zal nooit het antwoord van het CDA kunnen zijn. Tegelijkertijd moeten we de zorgen niet afdoen als onfatsoenlijk of stellen dat je dat niet mag vinden. Wij willen luisteren naar de mensen, maar we willen meer doen dan wat mensen willen en zeggen. Het CDA wil richting geven en mensen overtuigen vanuit zijn beginselen. De wil van het volk is nooit absoluut. Ze wordt begrensd door de rechtstaat, de vertegenwoordigende democratie en internationale verdragen. Het volk kan ook ontsporen; denk aan de manier waarop Socrates en Jezus ter dood werden veroordeeld. Het CDA wil altijd rechtvaardigheid en zijn beginselen vooropstellen en niet de wil van de toevallige meerderheid.

De Leitkultur uitdragen
Het grote verschil tussen populisme en christendemocratie is dat wij als CDA, dat ik, wil luisteren naar mensen, maar ook richtinggevend willen zijn. Vanuit beginselen. Niet vluchtig, maar gefundeerd. Populisten vinden in de regel dat de overheid zich met te veel bemoeit, dat de belastingen te hoog zijn, dat massale immigratie een probleem vormt, dat de islam vaak nogal onbeschaafd is. Met die standpunten kun je het oneens zijn, maar het is wel erg gemakzuchtig ze meteen als onredelijk te diskwalificeren. Politiek moet meer zijn dan doen wat mensen willen en zeggen. En natuurlijk, ook een volkspartij als het CDA moet primair buiten Den Haag acteren, luisteren naar de mensen, maar ook een visie neer durven zetten.

We moeten om te beginnen de joods-christelijke wortels van ons land en ons werelddeel erkennen. Het CDA moet dit durven uitdragen. Onze historie, cultuur en onze ongeschreven omgangsvormen. Daarbij hoort overigens ook nieuwsgierigheid naar andere culturen en tradities. Dat de multiculturele samenleving is mislukt, mag geen reden zijn om weg te kruipen achter de dijken, en alles wat vreemd is bij voorbaat af te wijzen.

Het populisme is een overreactie op de verheerlijking van het multiculturalisme: het nemen van westerse waarden van nu als superieur en afwijkingen daarvan als niet gewenst. Het CDA zegt ook dat het einde van het multiculturalisme terecht is. Poets het idee van leitkultur weer op, benadruk dat het primaat ligt bij westerse waarden, maar laten we niet naar binnen gekeerd raken. “Onderzoek alles, maar bewaar het goede”. Dus een gezonde openheid naar andere culturen, tradities en mensen is noodzakelijk voor een vitale cultuur. Populisme vreet aan die gezonde basis.

Hoe willen we als CDA de waarden die horen bij onze cultuur in de praktijk vorm geven? Het vertrouwen in politieke partijen, is tot op het nulpunt gedaald. De levensduur van regeringen neemt af. Zodra ze met maatregelen zijn gekomen, worden ze weer weggestemd. Of het nu gaat om christendemocraten, liberalen, socialisten of weer anderen: regeren is creperen. Brown in Engeland, Zapatero in Spanje, Obama in de VS, Merkel in Duitsland: allemaal verloren ze (tussentijdse) verkiezingen. Het onbehagen is groot en het geduld van de kiezers kort.

Subsidiariteit
In wezen geven de oude encyclieken dit prima aan. De katholiek sociale leer zoals die sinds eind 19e eeuw geformuleerd is, heeft veel waarden in zich. En ook deze leer geeft aan dat er een weg is tussen kil marktliberalisme en compromisloos socialisme. De katholiek sociale leer benoemt het subsidiariteitsbeginsel en geeft ieder mens, ieder persoon binnen zijn of haar gemeenschap een taak. Een persoonlijke verantwoordelijkheid. Deze beginselen passen bij het CDA. Wat betekent dat in het licht van populisme? Dat mensen hun onvrede niet moeten uiten door te wijzen naar anderen, maar de samenleving zelf moeten helpen inrichten. De overheid faciliteert daarbij. Niet meer. Dat zou het CDA meer moeten benadrukken. De mensen zijn zelf aan zet. Wanneer mensen de samenleving zelf inrichten, hebben ze niemand in Den Haag meer nodig die zegt dat er een kloof bestaat tussen hen en de politiek. Niet roepend dat de elite niet deugt en niet eens in het jaar stemmend over een referendum. Neen, echt betrokken.

Instituties
Ontaardt dat in individualisme en najagen van eigen belang? Ik denk het niet. Mensen maken deel uit van een gezin en een familie, leven in een stad of dorp, zijn actief in een sportclub of een vakbond. Als CDA-er wil ik een lans breken voor instituties – let wel: niet instituten – in onze maatschappij. Het zou onterecht zijn als we die als ouderwets terzijde schuiven. Ze zijn een noodzakelijke buffer tussen de mensen en de overheid, tussen het leven van alle dag en de staat. Instituties moeten meegaan met nieuwe generaties en mee-ademen met de tijd; maar wel blijven ademen en hun achterban blijven vertegenwoordigen! Wanneer ze dat niet doen, dan raken ze gedateerd, worden minder relevant en uiteindelijk overbodig. Kijk naar het tanende draagvlak in de samenleving voor de publieke omroepen, de woningbouwcorporaties of de natuurbeschermingsorganisaties.

Een hyves, twitter-account of facebook-groep kunnen nieuwe verschijningvormen zijn van oude instituties. Zelfs de katholieke kerk, een instituut dat onder vuur ligt vanwege ethische schandalen, is in de loop der eeuwen veranderd. Had de kerk dat niet gedaan, dan had ze allang niet meer bestaan. Ook hier geldt weer dat de sociale media instituties juist kunnen versterken, moderniseren en een nieuwe functie geven. De website van het Vaticaan is één van de modernste. Inderdaad: beeldcultuur past bij katholieken.

Juist omdat het CDA niet blind op enkel markt of overheid vertrouwt, breek ik een lans voor eigentijdse instituties. Ik zet me af tegen partijen als D66 en de PVV, die tegen instituties tekeer gaan. De laatste schopt ertegen als bolwerken van de elite, de eerste wil ze afschaffen en vervangen door een directe democratie. En toch, zonder instituties zou de buffer tussen burgers en de overheid weg zijn. Ik denk dat de mensen, voor wie populisten zeggen op te komen, kwetsbaar zijn zonder instituties; het gevoel van rust, stabiliteit en overzicht nog meer zouden missen.

III POLITICI
Afstandelijke nabijheid
We kunnen de echte vraagstukken van deze tijd pas op- en aanpakken, wanneer de mensen in hun nabijheid zich veilig voelen. Gelukkig zijn. CDA-politici moeten het vertrouwen terugwinnen van de mensen om hen heen. Dat kan als ze als leiders tussen de mensen staan. Net als de kapelaan vroeger: gezaghebbend, maar toch in de buurt. Vertegenwoordiger van het instituut kerk, maar ook tussen de mensen. Afstandelijke nabijheid, zo zouden CDA’ers wat mij betreft politiek moeten bedrijven en moeten besturen. Wij moeten er zijn voor de mensen voor wie het allemaal te snel gaat met Europa, internet en de wereldeconomie. Het is het subsidiariteitsbeginsel vanuit de katholiek sociale leer, het is zorgen dat de straat, school en ziekenhuis goed zijn. Dan krijgen we ook het vertrouwen dat nodig is voor het oplossen van de ingewikkelde, mondiale vraagstukken; van de eurocrisis tot en met klimaatverandering.

Het CDA ziet het hebben van een talent eerder als een verantwoordelijkheid dan als een voorrecht. Mensen op hogere functies in de politiek, in de rechterlijke macht, in het bedrijfsleven en bij publieke instellingen als verpleeghuizen en woningbouwcorporaties zitten op bevoorrechte posities niet voor zichzelf, maar voor het algemeen belang, ook voor de gewone man. Dat lijkt een open deur maar dat is het niet. We hebben ook daar als CDA’ers van weggekeken.

Vraagstukken
Welke zijn de echte vraagstukken van deze tijd? Ik denk dan aan een goed functionerende arbeidsmarkt, integratie en het gemeenschappelijk fundament van culturele waarden, energiezekerheid en het duurzaam voortbestaan van onze aarde, Europese samenwerking en de antwoorden op de vergrijzing in onze samenleving.
Terecht benoemt mijn voormalige collega Ab Klink in CD Verkenningen de prestaties van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Ik daag het WI uit ook de komende jaren deze thema’s uit te werken met inhoud, durf en ideeën. Ook als we daar als kabinet misschien af en toe wat zenuwachtig over zouden kunnen worden.

C van het CDA
De C van het CDA betekent voor mij dat we meer zijn dan een politieke partij. En dat politiek meer is dan beleid: Politiek gaat ook over moraal, over beginselen en betrokkenheid bij mensen. Het CDA zou een maatschappelijke beweging moeten zijn, geworteld in vele duizenden verenigingen in sport, cultuur, religie en maatschappij. Met een eigen denktank met een voortdurende stroom van ideeën en oplossingen. Met kennis van de maatschappij. Meer een coöperatieve vereniging dan een BV. Meer samenleving dan Den Haag. We willen geen politiek bedrijven vanuit de waan van de dag, maar vanuit onze beginselen en onze betrokkenheid met de mensen.

Het CDA weet dit als geen ander. Het CDA weet wat het is om te regeren en wat het is om te moeten bouwen aan politiek profiel om er na een nederlaag weer bovenop te komen. In het verleden waren regeren en opbouw vaak twee verschillende periodes. Het opmerkelijke aan de huidige situatie is natuurlijk dat we zowel regeren en tegelijkertijd werken aan een opmars. Dat maakt het extra interessant en uitdagend; helemaal in een tijd waarin mensen gevoelig zijn voor populisme.

De echte prijs
Maar na meer dan 25 jaar in de politiek weet ik dat de populariteitsprijs, niet de prijs is waar je het voor doet. Als voormalig Europarlementariër en als voormalig minister van Buitenlandse Zaken noem ik een fors kritiekpunt richting Wilders en de PVV; en dat is dat de positie van Nederland in de wereld. De PVV wil het zogenaamde heartland creëren. En dat zou een Nederland moeten zijn met een hek er om heen. En zeker, de internationale vraagstukken zijn niet niks. Maar het is kansloos, negatief en een illusie om te denken dat een hek om Nederland alles oplost en dat we kunnen wegkruipen achter de dijken. We kunnen het ons niet veroorloven om alleen met ziekenhuis, straat en school bezig te zijn. Europa, Euro, een open economie, handel, een vrij verkeer van kapitaal en mensen zijn cruciaal! Juist voor ons als christendemocraten, die aan de wieg van de Europese samenwerking stonden. Samenwerking die heeft geleid tot vrede, stabiliteit en economische groei.

Ik leid regelmatig missies met Nederlandse ondernemers en een sterk Nederland is een Nederland dat gericht is op de wereld. Dat was in de Gouden Eeuw en dat is nu. En de makkelijke lokroep van de PVV naar kiezers om het buitenland af te schilderen als eng, gevaarlijk en profiterend is onjuist, kortzichtig en slecht voor onze economie en samenleving. Nederland wordt sterker door Europa en door in het buitenland samen met onze bondgenoten op te komen voor onze gedeelde waarden.

En natuurlijk is ‘Den Haag’ nodig. Niet als startpunt, niet als de maat der dingen, maar als sluitstuk. Omdat bepaalde zaken nu eenmaal politiek afgehecht moeten worden. Maar het primaat ligt in de samenleving. Het vertellen van een gefundeerd verhaal dat soms de publieke opinie trotseert, en het nemen van de verantwoordelijkheid die daarbij hoort, kan leiden tot verlies van populariteit. Het op afstand houden van populisme doet politieke pijn. Dat besef ik me als leider van het CDA-smaldeel in het kabinet terdege. Toch ben ik ervan overtuigd dat dit op den duur waardering zal oogsten. Juist in een tijd van onbehagen zoeken zwevende kiezers partijen met principes.

En dan is het zijn van een volkspartij het beste wapen tegen populisme.

Ik dank u voor uw aandacht.